Inspectie SZW gaat weer gericht controleren op kwartsstof.
De Inspectie SZW gaat vanaf 3 november weer gericht controleren op bouwlocaties op blootstelling aan kwartsstof door bouwvakkers. Gerichte controles vorig jaar hebben gezorgd voor een snelstijgende aanschaf van adequate apparatuur en adembescherming, waarmee blootstelling aan kwartsstof wordt voorkomen. De komende inspecties zullen uitwijzen of de beschermmiddelen nog steeds wordt gebruikt en of op niet eerder bezochte locaties deze nu ook wordt gebruikt.
Het lijkt zo onschuldig, stof dat vrijkomt bij het bewerken van steen en beton, maar het is levensgevaarlijk. Deze stof, kwartsstof genoemd, is kankerverwekkend en kan longkanker en ook andere longaandoeningen veroorzaken. Duizenden bouwvakkers hebben er dagelijks mee te maken, bijvoorbeeld als ze boren, zagen en schuren in beton. Het gaat dan onder meer om werknemers van hoofd- of onderaannemers, installateurs en tegelzetters, maar ook om zzp’ers , zoals voegenhakkers en sleuvenfrezers. Vorig jaar en afgelopen jaar zijn verschillende acties ondernomen om werknemers beter te beschermen tegen kwartsstof. Bijvoorbeeld de voorlichtingen van organisaties als Arbouw en TNO.
De Inspectie SZW heeft in het najaar van 2013 een gerichte controle gehouden om na te gaan of werknemers voldoende tegen kwartsstof beschermd worden. Bij meer dan de helft van de 441 controles is toen handhavend opgetreden. In totaal zijn er 297 overtredingen geconstateerd. In 68 gevallen is het werk stilgelegd en 23 maal is een boete aangezegd.
De inspecteurs kijken vooral naar de toepassing van bronmaatregelen op de apparatuur, zoals afzuiging en verneveling op het handgereedschap. De boete voor het overschrijden van de grenswaarde kan oplopen tot een bedrag van € 18.000,-. Daarnaast wordt uiteraard gecontroleerd op het voorhanden zijn en juist gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen, zoals adembescherming.
De inspecties nu zijn een logisch vervolg op de actie in 2013 omdat de maatregelen toen onvoldoende bleken te zijn. Bedrijven waar vorig jaar ook al overtredingen zijn geconstateerd en weer in de fout gaan, kunnen rekenen op verdubbeling van het boetebedrag. Er worden ook locaties bezocht waar de inspectie nog niet eerder op kwartsstof heeft gecontroleerd.
Kwartsstof
Kwarts is in vaste vorm niet direct gevaarlijk. Echter, zeer fijn kwartsstof (ook wel: respirabel kwartsstof) is wel degelijk gevaarlijk. Deze zeer kleine deeltjes kunnen ontstaan bij het slijpen, zagen, schuren of boren van kwartshoudende materialen, zoals beton, kalkzandsteen, bakstenen en tegels. Ook het (op)vegen van kwartsstof zorgt voor een ongezonde situatie voor de medewerker. Regelmatige blootstelling aan een te hoge concentratie kwartsstof kan op termijn leiden tot stoflongen of zelfs tot longkanker.
De risico’s van kwartsstof zijn op verschillende manieren te verminderen. Enkele belangrijke maatregelen zijn:
- Voorkom of beperk zoveel mogelijk dat kwartsstof in de lucht komt. Dit kan door zogenaamde bronoplossingen, zoals stofafzuiging of het gebruik van water (om het stof neer te slaan).
- Indien het niet of onvoldoende mogelijk is om te voorkomen dat kwartsstof in de lucht komt, gebruik dan gedegen ademhalingsbescherming. Doorgaans wordt voor het werken met kwartsstof een FFP3 of P3 deeltjesfilter geadviseerd. Zie daarbij altijd toe op goed gebruik en tijdige vervanging van persoonlijke beschermingsmiddelen.
- Wissel werkzaamheden waarbij kwartsstof vrij komt zoveel mogelijk af met andere werkzaamheden en/of met andere collega’s. Hierdoor kan men de risico’s en blootstellingduur verminderen.
Adembescherming
Bij het werken met kwartsstof wordt over het algemeen geadviseerd minimaal te werken met een P3 filter. Hierbij kan men kiezen tussen een mondkapje / fijnstofmasker FFP3 (FF: Filtering Facepiece) of een gelaatsmasker met bijbehorende P3 deeltjesfilters.
Een FFP3 stofmasker is geschikt voor giftige fijnstof-omstandigheden, zoals bij het werken met kwarts en andere silicium/silicaat verbindingen (zit o.a. in alle kalkzandsteen verbindingen en alle hardhout soorten). Het gaat hierbij om onderhoudsvrije stofmaskers, verkrijgbaar met of zonder uitademventiel. Met een ademventiel verlengt men de gebruiksduur en het draagcomfort van het stofmasker aanzienlijk. De onderhoudsvrije stofmaskers / mondkapjes zijn in principe bedoeld voor eenmalig gebruik.
Bij regelmatig werken met kwartsstof kan men kiezen voor bijv. een halfgelaatsmasker, gecombineerd met P3 stoffilters (P3: hoge filtratie). Een herbruikbaar halfgelaatsmasker wordt geadviseerd bij regelmatig en langdurig gebruik van adembescherming. Deze combinatie biedt de gebruiker goede draagcomfort, samen met doeltreffende bescherming.
Gaat men ‘continu’ aan het werk in een omgeving met hoge concentraties kwartsstof, dan moet men denken aan het gebruik van onafhankelijke ademhalingsbescherming, zoals gelaatsmaskers met leeflucht of perslucht.
Wilt u graag meer informatie over apparatuur en adembescherming, om blootstelling aan kwartsstof te voorkomen, neemt u dan gerust contact met ons op. Neem ook een kijkje bij ons online aanbod van adembescherming.