In vrijwel elke werkomgeving worden mensen blootgesteld aan optische straling. Het spectrum van optische straling kan worden onderverdeeld in een gebied van ultraviolette straling (UV), zichtbare straling (VIS) en infrarood straling (IR). Daarnaast kan optische straling onderverdeeld worden in natuurlijk en kunstlicht. Bij natuurlijk licht, zoals zonlicht, is altijd sprake van ultraviolet- en infraroodstraling.
Risico's van optische straling
Het oog laat straling door, welke risico’s kunnen opleveren voor uw ogen. Zo wordt zichtbare straling gefoccusseerd op het netvlies, waarbij de natuurlijke sluitingsreflex van het oog de blootstellingtijd beperkt. Echter wordt er ook straling doorgelaten die niet zichtbaar is, bijvoorbeeld bij een deel van het infrarode (IR) stralingsspectrum. Hier is dus geen sprake van een natuurlijke sluitingsreflex en wordt het effect pas opgemerkt als er al schade aan de ogen is opgetreden.
UV Straling
Net als infrarood straling levert ultraviolette (UV) straling ook een risico op voor uw ogen. Bij een te hoge blootstelling van de ogen aan UV straling, zoals bijvoorbeeld in een omgeving waar elektrisch gelast wordt en bij bepaalde type lampen, kan een ontsteking optreden aan het hoornvlies en aan het bindvlies van het oog. Dit effect treedt over het algemeen 3 tot 6 uur na blootstelling op en verdwijnt veelal na een paar dagen.
Een bekend voorbeeld zijn lasogen bij laswerkzaamheden, maar u kunt ook denken aan sneeuwblindheid tijdens de wintersport. Bij langdurige blootstelling aan UV straling kan vertroebeling van de ooglens ontstaan (staar, cataract, etc.). Deze vertroebeling van de ogen kan behandeld worden door het operatief vervangen van de ooglens. Daarna is extra bescherming tegen UV straling nodig, om volledige blindheid en beschadiging van het netvlies te voorkomen.
IR Straling
Bij infrarood (IR) straling kunnen acute gezondheidseffecten optreden op de voorzijde van het oog en het omringende weefsel. Dit gebeurt vaak in de vorm van een branderig gevoel rond de ogen, ontsteking aan de oogleden en van het hoornvlies. Hierbij kan ook het netvlies beschadigen. Bij langdurige blootstelling aan IR straling kan zelfs verbranding van de huid optreden.
Infrarood straling die vrijkomt tijdens het lassen of werken met gloeiende metalen of glas, kan een vertroebeling van de ooglens veroorzaken (staar, cataract, etc.). Het gevaar bij IR straling is dat de blootstelling en dus het ontstaan van schade vaak ongemerkt optreedt. IR straling is namelijk niet zichtbaar, dus ontstaat er geen natuurlijke afweerreflex tegen blootstelling aan IR straling in het oog (zoals de sluitingsreflex). Het effect wordt pas opgemerkt wanneer er al schade is opgetreden.
Laserstraling
Het effect van laserstraling is in principe hetzelfde als de effecten van UV-, IR- en zichtbare straling. De grote verschillen zijn de grotere intensiteit van laserbronnen en de smalle bundel, wat tot ernstige effecten kan leiden.
Het meest kwetsbare orgaan bij laserstraling is het oog, omdat de bundel van bepaalde straling door de ooglens gefocusseerd kan worden op een zeer klein oppervlak van het netvlies. Daardoor kan de bestralingssterkte of de bestralingsdosis op dat kleine oppervlak van het netvlies met een zeer grote factor toenemen. Mogelijk gevolg hierbij is netvliesverbranding. Afhankelijk van de golflengte en intensiteit kunnen ook andere delen van het oog ernstig worden aangetast of beschadigd. Daarbij vormt de niet zichtbare straling het grootste risico, aangezien natuurlijke afweerreflexen daar niet werken.
Grenswaarden optische straling
Er zijn grenswaarden opgesteld voor de blootstelling aan kunstmatige optische straling. Deze grenswaarden zijn te vinden in de Richtlijn 2006/25/EG van het Europees parlement. Daarbij is afgesproken dat werknemers in geen geval mogen worden blootgesteld aan straling die boven die grenswaarden ligt. Worden deze grenswaarden toch overschreden, dan dient de werkgever onmiddellijk maatregelen te treffen om de blootstelling terug te brengen tot onder het niveau van de vastgestelde grenswaarden.
Oogbescherming
Voor bescherming tegen optische straling kunnen diverse soorten oogbeschermingsmiddelen worden toegepast. De keuze is mede afhankelijk van de risico’s en de soort straling, blootstellingduur en werkzaamheden.
Er zijn diverse persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) te verkrijgen ter bescherming van uw ogen, zoals:
Bij oogbescherming is het van belang dat deze niet alleen het directe gezichtsveld afschermt, maar ook de zijkanten om zijwaartse instraling te voorkomen. Oogbescherming waarbij het lensmateriaal of de ruit voorzien is van polycarbonaat geeft in het algemeen een goede bescherming tegen UV straling. Daarnaast zijn er ook oogbeschermers met speciale coatings, voor bescherming tegen UV straling.
Bij het lassen of snijden van metaal dient een lasbril, laskap of lashelm gebruikt te worden. Afhankelijk van de toegepaste techniek is bescherming tegen UV en/of IR straling nodig.
Voor meer informatie over oogbescherming bij optische straling kunt u altijd contact met ons opnemen.
Neemt u ook eens een kijkje bij ons online aanbod voor oog- en gelaatsbescherming.